Vineyard
Κλημα(τική) αλλαγή: πως αντιμετωπίζεται;
Αναδημοσιευση άρθρου από το ένθετο Agricola της Κυριακάτικης Καθημερινής με ημερομηνία 27/04/2019. Τη συνέντευξη και την αρθρογραφία επιμελήθηκε η κυρία Μερόπη Παπαδοπούλου, σύμβουλος Οινοχόου Καθημερινής

Ποιές αμπελοοινικές περιοχές απειλούνται σύμφωνα με τα μέλη της start-up CHEFistry

Ραγδαίες αλλαγές στο κλίμα και ακραία καιρικά φαινόμενα συµβαίνουν όλο και πιο συχνά, κι αυτό είναι εύκολα αντιλππτό από όλους. Συνέπειες της κλιµατικής αλλαγής; Τι µπορεί να σηµαίνει αυτό για την αμπελοκαλλιέργεια και την οινοπαραγωγή;

Συναντήθηκα µε τα µέλη της CHEFistry, µιας start-up εταιρείας έρευνας και ανάπτυξης που δραστηριοποιείται στη χημεία τροφίμων και στη γαστρονομία και έχει καταθέσει ερευνητική πρόταση, σε συνεργασία µε το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και το Γενικό Χημείο του Κράτους της Κύπρου, στο πλαίσιο των προγραμμάτων RESTART 2016-2020.

Πρόκειται για το έργο ViCyCle(VineyeardCyprusClimate), που έχει σκοπό να μελετήσει την επίδραση της κλιματικής αλλαγής (π.χ. θερµοκρασία, συχνότητα βροχοπτώσεων, διαθεσιμότητα ύδατος, έκθεση σε αφρικανική σκόνη) στον τοµέα τῃς αμπέλου.

Η συζήτηση µαζί τους ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, αλλά και ανησυχητική.

Όλο και συχνότερα τον τελευταίο καιρό ακούμε να αναφέρεται ο όρος «κλιματική αλλαγή». Τι ακριβώς σηµαίνει;

Η Διακυβερνητική Επιτροπή για τῃν Κλιματική Αλλαγή (Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC) αναφέρει ότι ο όρος «κλιματική αλλαγή» αφορά σε οποιαδήποτε αλλαγή στο κλίμα κατά την πάροδο του χρόνου που οφείλεται είτε σε φυσική μεταβλητότητα είτε συνιστά αποτέλεσµα της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Πόσο γρήγορα εξελίσσεται η κλιματική αλλαγή; Έχουμε ήδη δει σημάδια της και ποια είναι αυτά;

Το κλίμα δεν υπήρξε ποτέ σταθερό στον πλανήτη, αλλά άλλαζε και αλλάζει σε όλες τις χρονικές κλίμακες. Η ανησυχία όλων, όµως, προκύπτει από τους ανησυχητικά ραγδαίους ρυθμούς που εξελίσσεται η κλιματική αλλαγή.

Η επιρροή του ανθρωπογενούς παράγοντα στο κλίµα και στη θερµοκρασία της Γης αυξάνεται µέσω της χρήσης ορυκτών καυσίμων, της αποψίλωσης των ομβρόφιλων δασών και της κτηνοτροφίας.

Σήµερα, η µέση θερµοκρασία στον πλανήτη έχει ανέβει κατά 1,38 ᵒC, ενώ από τον Οκτώβριο του 2018 και κάθε µήνα καταγράφεται υψηλότερη θερµοκρασία. Επίσης, άλλα σημάδια της κλιματικής αλλαγής είναι οι απότοµες διακυμάνσεις στα έντονα καιρικά φαινόμενα, που αποσυντονίζουν το οικοσύστημα (λ.χ. µεγάλες περίοδοι ξηρασίας που ακολουθούνται από µικρές περιόδους έντονων βροχοπτώσεων). Το φαινόμενο της αφρικανικής σκόνης που δυστυχώς τείνει να επαναλαμβάνεται στη χώρα µας, συνδέεται µε την κλιματική αλλαγή, καθώς διευκολύνεται η µεταφορά σκόνης, αλλά και η παραγωγή της.

Ποιοι είναι οι τοµείς που θα επηρεαστούν άµεσα;

Είναι σαφές ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα διαταράξουν αρκετούς καίριους παραγωγικούς τοµείς της οικονομίας, όπως η δασοκοµία, η γεωργία, ο τουρισμός και οι οικοδομές. Ο αγροτικός τοµέας στη βόρεια Ευρώπη ενδεχοµένως να ωφεληθεί από µια περιορισμένη άνοδο της θερμοκρασίας.

Το σημαντικότερο πλήγμα όµως αναμένεται να δεχθεί ο κλάδος της αμπελοκαλλιέργειας, και ιδιαίτερα οι οίνοι ανώτερης ποιότητας. Εφόσον συνεχίσουν και ενταθούν οι επιπτώσεις της κλιµατικής αλλαγής, διακυβεύονται η ποιότητα και η καταλληλότητα των ποικιλιών σταφυλιού, καθώς και η οικονομική βιωσιμότητα των παραδοσιακών οίνων παραγωγής.

Climate Change

Ποιες είναι οι κλιματικές αλλαγές που θεωρούνται καθοριστικές στην αμπελουργία και στην παραγωγή οίνου; Θερμοκρασία; Βροχοπτώσεις; Ξηρασία; Παγετοί; Και ποιες από αυτές είναι πιο επικίνδυνες ειδικά για την Ελλάδα και ποιες είναι οι επιπτώσεις;

Η κλιματική αλλαγή στο σύνολό της συνιστά ίσως τη σημαντικότερη πρόκληση για την αµπελουργία και ειδικότερα για την παραγωγή οίνου. Επιστημονικά δεδοµένα δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αμφισβήτησης για τη συνεχή αύξηση της µέσης θερμοκρασίας, αλλά και την καταγραφή περιοχών µε λειψυδρία.

Συγκεκριµένα, η θερµοκρασία επηρεάζει την ωρίμανση της αμπέλου. Η συσσώρευση των σακχάρων αυξάνεται µε τη θερµοκρασία, όµως ορισµένοι δευτεροταγείς µεταβολίτες, όπως οι ανθοκυανίνες, επηρεάζονται αρνητικά από την αύξηση της θερμοκρασίας.

Συνεπώς αυτές οι πολυφαινολικές ενώσεις, που είναι υπεύθυνες για το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα των οίνων και µε ισχυρή αντιοξειδωτική ικανότητα, θα βρίσκονται σε µειωμένη συγκέντρωση.

Επιπλέον, η οξύτητα του σταφυλιού μειώνεται σε υψηλές θερμοκρασίες, ενώ αυξάνει την εξατµισοδιαπνοή, δηλαδή τις συνολικές απώλειες νερού από την αμπελοκαλλιέργεια.

Οι µεταβολές στη συχνότητα των βροχοπτώσεων είναι δύσκολο να προβλεφθούν. Είναι αρκετά πιθανό ότι οι βροχοπτώσεις υπόκεινται σε γεωγραφικές και χρονικές διακυμάνσεις. Δηλαδή στατιστικά μοντέλα που θα εστιάσουν σε µια περιοχή μπορούν να συλλέξουν αρκετά δεδοµένα, ώστε µε το πέρασμα των ετών να είναι σε θέση να διαμορφώσουν ένα μοντέλο που θα προβλέψει τη συχνότητα εμφάνισής τους.

Σε ορισμένες περιοχές οι βροχοπτώσεις θα είναι πιο έντονες, ενώ άλλες περιοχές θα αντιµετωπίσουν λειφυδρία, αλλά και πάλι χωρίς να είναι σταθερή η συχνότητα εμφάνισής τους ανά έτος. Συνεπώς είναι αρκετά δύσκολο να προβλεφθεί η επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην ισορροπία ύδατος στην άµπελο.

Επιπλέον, ο αναπαραγωγικός κύκλος της αμπέλου θα συμπιεστεί σε θερµότερες συνθήκες. Όταν η συγκομιδή πραγματοποιείται νωρίτερα, η εντονότερη περίοδος της υδάτινης καταπόνησης θα συμβεί µετά τη συγκομιδή. Παρά τις αβεβαιότητες αυτές, οι περισσότερες αμπελουργικές περιοχές θα αντιμετωπίσουν αυξημένα υδάτινα ελλείμματα λόγω της αυξημένης εξατµισοδιαπνοής στο υδάτινο ισοζύγιο.

Η πρώτη επίδραση του ελλείμματος νερού είναι η μειωμένη απόδοση, λόγω μικρότερου μεγέθους σταφυλιών και μειωμένης γονιµότητας. Όλες οι αμπελουργικές περιοχές του κόσμου θα βιώσουν μειωμένες αποδόσεις, αν και το μέγεθος µπορεί να διαφέρει.

Ο αντίκτυπος της αύξησης των ελλειµµάτων νερού στην ποιότητα του οίνου διαφέρει. Στην παραγωγή ερυθρού οίνου, το έλλειμμα νερού (αλλά όχι σε ιδιαίτερη καταπόνηση) βελτιώνει την ποιότητά του. Για παράδειγµα, στο Μπορντό µέχρι σήµερα η συνολική ποιότητα κάθε σοδειάς δεν έχει ποτέ τεθεί σε κίνδυνο από υπερβολικό έλλειμμα νερού, ακόµη και σε µια εξαιρετικά µεγάλη ξηρασία που συνέβη το 2005, όταν οι βροχοπτώσεις ήταν σχεδόν στο µισό του αναμενομένου ανά έτος.

Τα πρώτα σημάδια της κλιματικής αλλαγής, όπως η αύξηση της θερμοκρασίας, των ξηρών περιόδων και των ακραίων καιρικών φαινομένων, ήδη καταπονούν τα οικοσυστήματα της Ελλάδας. Μια καταπόνηση που σε ορισμένες περιπτώσεις εκδηλώνεται µε αύξηση των ασθενειών που πλήττουν και τελικά ξεραίνουν τα αμπέλια.

Γενικά, τα οικοσυστήµατα της Μεσογείου εντάσσονται στα οικοσυστήματα που επηρεάζονται περισσότερο από τις παγκόσμιες µεταβολές. Οι ξηρές περιοχές που είναι περισσότερο εκτεθειµένες θα υποφέρουν ιδιαίτερα από τη µείωση των υδάτινων πόρων λόγω της κλιματικής αλλαγής, καθώς διαπιστώνεται αύξηση της θερμοκρασίας που ξεπερνά τους 2ᵒC.

Στην περιοχή της Μεσογείου ή σε άλλα πολύ ξηρά κλίματα, η ποιότητα του οίνου µπορεί να υποφέρει από υπερβολική καταπόνηση έλλειψης νερού, η οποία µπορεί να οδηγήσει σε εξασθενηµένη φωτοσύνθεση και νέκρωση φύλλων, ιδίως σε εδάφη µε χαμηλή χωρητικότητα συγκράτησης ύδατος.

Υπάρχει τρόπος πρόληψης, έτσι ώστε οι κλιματικές αλλαγές να είναι όσο το δυνατόν πιο ήπιες;

Λόγω της ραγδαίας αλλαγής του κλίματος και του µικροκλίµατος στα οικοσυστήµατα, αναπτύσσονται πλέον στρατηγικές προσαρμογής µε σκοπό τη διατήρηση της παραγωγικότητας και της ποιότητας των προϊόντων της αμπέλου.

Η συνεχής µελέτη της κλιματικής αλλαγής οδήγησε στη διάχυση της επιστημονικής γνώσης ως προς τους τρόπους αντιμετώπισής της.

Συγκεκριµένα ως προς το αμπέλι, µια από τις σημαντικότερες προσαρμογές σε αυξημένες θερµοκρασίες είναι οι αλλαγές στη φαινολογία της αμπέλου. Ως αποτέλεσµα των αυξημένων θερµοκρασιών η συγκομιδή πραγματοποιείται νωρίτερα κατά τη διάρκεια της σεζόν.

Όταν η ωρίµανση φτάνει πολύ νωρίς στη σεζόν (τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο στο βόρειο ηµισφαίριο, τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο στο νότιο
ημισφαίριο), η σύνθεση των σταφυλιών παρουσιάζει ανισορροπίες, µε αποτέλεσµα η ποιότητα του μετέπειτα οίνου να διακυβεύεται.

Για να αποφευχθούν οι ποιοτικές αλλοιώσεις που προκαλούνται από τις υψηλές θερµοκρασίες κατά την ωρίµανση των καρπών, η φαινολογία πρέπει να αλλάξει. Οι γνώσεις γύρω από το φυτό αποτελούν σηµαντικό εργαλείο για την επίτευξη αυτού του στόχου. Έτσι οι παραγωγοί μπορούν να χρησιμοποιούν ποικιλίες που έχουν μεγαλύτερο κύκλο ή ακόµα και κλωνικές επιλογές που δίνουν μεγαλύτερους κύκλους.

Σημειωτέον ότι οι προσαρμογές αυτές δεν αλλάζουν τον χαρακτήρα του προϊόντος, ενώ παράλληλα μπορούν να καθυστερήσουν την ωριµότητα κατά περίπου επτά έως δέκα ηµέρες.

Μακροπρόθεσµα, η ωριμότητα µπορεί να καθυστερήσει πολύ περισσότερο µε τη χρήση ποικιλιών βραδείας ωρίµανσης. Οι βραδείας ωρίµανσης ποικιλίες απαντώνται ήδη ανάµεσα στις παραδοσιακές ποικιλίες σε ορισµένες αμπελουργικές περιοχές (Cabernet-Sauvignon στο Bordeaux, Mourvedre στο Languedoc-Roussillon στη Γαλλία).

Όταν για παράδειγµα το κλίμα είναι πολύ ζεστό για το Merlot στο Μπορντό και για το Syrah στο Languedoc, η αναλογία στη χρήση των Cabernet-Sauvignon και Mourvedre, αντίστοιχα, µπορεί να αυξηθεί σε αυτές τις περιοχές, χωρίς να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του κρασιού. Αυτή η προσαρµογή είναι προφανώς ευκολότερη στην εφαρµογή στις αμπελουργικές περιοχές του Νέου Κόσμου από ότι στις ευρωπαϊκές χώρες µε παραδοσιακές και προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης. Σε αυτές τις περιοχές οι αμπελοπαραγωγοί µπορούν να χρησιμοποιούν µόνο τοπικές ποικιλίες.

Τα συστήµατα κλαδέµατος μπορούν να τροποποιηθούν, για να καθυστερήσουν τη φαινολογία. Οι υψηλότεροι κορµοί μπορούν να μειώσουν τη θερµοκρασία στη ζώνη δέσμευσης του φυτού και να περιορίσουν τις μέγιστες θερμοκρασίες σε ξηρά και πετρώδη εδάφη, ενώ περιοχές του φυτού µε λίγα φύλλα αλλάζουν την αναλογία βάρους του καρπού, µε αποτέλεσµα την καθυστέρηση της ωρίµανσης.

Ωστόσο, ο τρόπος αυτός παρεμβολής στη φυσιολογία µπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στη σύνθεση των καρπών και ειδικότερα στη µείωση των τανινών, κύριων χημικών ενώσεων ποιότητας του κόκκινου κρασιού.

Τέλος, ένας ακόµα τρόπος πρόληψης της κλιµατικής αλλαγής είναι η μετακίνηση των αµπελουργικών περιοχών σε μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη και σε ορεινές περιοχές, ώστε οι αμπελώνες να μετακινηθούν σε υψηλότερα υψόμετρα.

Ωστόσο, αυτές οι προσαρμογές έχουν υψηλό κοινωνικο-οικονοµικό κόστος. Περιοχές που βρίσκονται σε μεγάλα γεωγραφικά πλάτη, τα οποία μπορεί να είναι περιθωριακά για την παραγωγή κρασιού, θα είναι κατάλληλα για αµπελοκαλλιέργεια.

LACCAVE

Ποια είναι τα διεθνή ερευνητικά προγράµµατα και έργα που εφαρµόζονται στην κατεύθυνση της αξιολόγησης και της πρόληψης καταστροφών από την κλιµατική αλλαγή και σε σχέση µε το αμπέλι και τον οίνο.

Την τελευταία δεκαετία, λόγω των πολιτικών της ΕΕ σε σχέση µε την κλιματική αλλαγή και σε συνδυασµό µε τη συμφωνία στο Παρίσι το 2018 και την Παγκόσµια Σύνοδο Κορυφής για το κλίμα, που διεξήχθη στο Σαν Φρανσίσκο την ίδια χρονιά, αρκετές ερευνητικές οµάδες ανά τον κόσμο έχουν ξεκινήσει μελέτες µε σκοπό την εφαρµογή διεπιστηµονικών προσεγγίσεων για την αντιµετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Με σκοπό την ενθάρρυνση των ερευνητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η κοινότητα έχει αναπτύξει διάφορα χρηµατοδοτικά εργαλεία, µεταξύ των οποίων το πρόγραµµα LIFE, που είναι το χρηματοδοτικό µέσο της ΕΕ για το περιβάλλον και την κλιματική δράση.

Επιπλέον, σχετικά µε την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην αμπελοκαλλιέργεια και στον οίνο, το 2012 ξεκίνησε στη Γαλλία το πρόγραµµα LACCAVE, µε σκοπό τη µελέτη των µακροπρόθεσµων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, καθώς και τον καθορισµό στρατηγικών προσαρµογής για την αμπελουργία και την οινολογία. Το έργο ολοκληρώθηκε το 2016.

Τα αποτελέσματα του είχαν επίσης τροµακτικό αντίκτυπο στη βιομηχανία, αφού συνέβαλαν σηµαντικά στον καθορισµό στρατηγικών προσαρµογής της καλλιέργειας της αμπέλου, αλλά και της παραγωγής οίνου.

Στην Ελλάδα τι γίνεται;

Μέχρι σήµερα στην Ελλάδα δεν έχει ξεκινήσει καμία οργανωµένη προσπάθεια από τα ερευνητικά σύνολα της χώρας για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στο αμπέλι. Παρ’ όλα αυτά, οι χημικοί ερευνητές της οµάδας µας σε συνεργασία µε τον ερευνητικό φορέα υποδοχής, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, έχουν καταθέσει ερευνητική πρόταση, σε συνεργασία µε το Γενικό Χημείο του Κράτους της Κύπρου, στο πλαίσιο των προγραμμάτων RESTART 2016-2020.

Τα προγράµµατα RESTART αποτελούν το τρέχον πολυετές αναπτυξιακό πλαίσιο Προγραμµάτων για στήριξη της Έρευνας, της Τεχνολογικής Ανάπτυξης και της Καινοτομίας στην Κύπρο,το οποίο συγχρηµατοδοτείται από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους και υλοποιείται σε συνδυασμό µε άλλες εθνικές πρωτοβουλίες και προγράµµατα.

Στο πλαίσιο του προγράµµατος έχει κατατεθεί το έργο ViCyCle (VineyardCyprusClimate), µε σκοπό να μελετήσει την επίδραση της κλιµατικής αλλαγής (π.χ. θερµοκρασία, συχνότητα βροχοπτώσεων, διαθεσιμότητα ύδατος, έκθεση σε αφρικανική σκόνη) στον τοµέα της αμπέλου.

Μακροπρόθεσμοι στόχοι του έργου είναι:

  1. Η διερεύνηση του µεγέθους της επίδρασης της κλιματικής αλλαγής στα ποιοτικά χαρακτηριστικά ποικιλιών σταφυλιού από διαφορετικά γεωγραφικά σηµεία της Κύπρου.
  2. Η ανάλυση προϊόντων από σταφύλι, όπως εἰναι ο οίνος, η σταφίδα και το «έψημα», ώστε να διαπιστωθεί τυχόν διαφοροποίηση στη σύστασή τους που να αποδίδεται στην κλιματική αλλαγή.
  3. Η αποτύπωση και η σύνδεση αλλαγών που αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή µε µεταβολές στις συγκεντρώσεις στοιχείων, ουσιών και µεταβολιτών για το σταφύλι και τα προϊόντα του.
  4. Η ενηµέρωση αμπελουργών για τους κινδύνους που ελλοχεύουν και η σύνταξη στρατηγικών προσαρµογής τους για τη διατήρηση του ποιοτικού δυναμικού των αμπελώνων τους.

Το έργο συνιστά µια μοναδική, καινοτόμο ευκαιρία για την εφαρµογή µιας διεπιστηµονικής προσέγγισης που θα καταλήξει στη δημιουργία ενός μοντέλου υποστήριξης αποφάσεων και αξιοποίησης της γενετικής ποικιλοµορφίας της αμπελοκαλλιέργειας, που µαζί θα διασφαλίσουν την πρόοδο προς τη βιώσιµη αμπελουργία.

Το καλοκαίρι αναμένεται η απάντηση για την έγκριση της χρηµατοδότησης του έργου ή όχι, και ευελπιστούµε σε θετική απάντηση, αφού θεωρούμε ότι µε τον τρόπο αυτό θα ανοίξει ο δρόμος για την εφαρµογή επιστημονικών προσεγγίσεων σε σχέση µε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και στη χώρα µας.

Ποιες περιοχές στην Ελλάδα θεωρούνται πιο ευάλωτες και ποιες ποικιλίες;

Τα προβλήματα που διαφαίνονται στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου αποτυπώνονται και στην Ελλάδα. Οι συνέπειες που προκύπτουν στις αµπελουργικές και οινοπαραγούς περιοχές της Ελλάδας από την κλιματική αλλαγή περιλαμβάνουν µεγάλες απαιτήσεις σε άρδευση και αρδευτικά µέσα, την ανάπτυξη ασθενειών στον αμπελώνα µε αντίκτυπο στην ποιότητα των αμπελουργικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των οίνων, και αλλαγές στο έδαφος λόγω των έντονων βροχοπτώσεων. Η ραγδαία αύξηση της θερμοκρασίας αναµένεται να επηρεάσει σηµαντικά τις ημερομηνίες συγκοµιδής (θα μετακινηθούν νωρίτερα), µε αποτέλεσµα αλλαγές στην ποιότητα του σταφυλιού, καθώς αλλάζει ο κύκλος ωρίµανσης του φρούτου.

Σύμφωνα µε τα μετεωρολογικά δεδοµένα, οι περιοχές στην Ελλάδα στις οποίες διαρκώς µειώνεται η βροχόπτωση είναι οι νότιες, από τον κάµπο της Θεσσαλίας µέχρι και την Κρήτη. Άρα, ως συνεπακόλουθο της µείωσης της βροχόπτωσης, μειώνεται και η υγρασία, µε αποτέλεσµα τα εδάφη αυτά να αντιμετωπίσουν σημαντικές πιέσεις ως προς την καλλιέργεια.

Αντίθετα, λόγω της αύξησης των θερµοκρασιών,τα βόρεια ορεινά σηµεία της χώρας πιθανόν να καταστήσουν προσωρινά ευνοϊκότερη την αμπελοκαλλιέργεια. Η κατάσταση αυτή δυστυχώς θα αποτυπωθεί και στις οινοποιήσιµες ποικιλίες της αμπέλου της χώρας. Γηγενείς ποικιλίες οι οποίες ευδοκιμούν στα νότια τμήματα της χώρας, όπως Βηλάνα, Κοτσιφάλι, Μαντηλαριά, Λιάτικο, Βιδιανό, πιθανόν να θεωρηθούν ακατάλληλες για οινοποίηση, µε αποτέλεσµα τον µεγάλο κοινωνικο-οικονομικό αντίκτυπο.

Από την άλλη, γηγενείς ποικιλίες που καλλιεργούνται στα ορεινά βόρεια τμήματα της χώρας, όπως Αυγουστιάτης, Μοσχάτο Αλεξανδρείας, Ροδίτης, είναι δυνατόν να δώσουν καλύτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά, τουλάχιστον για ένα διάστηµα.

Όμως σε βάθος χρόνου, η αύξηση της θερµοκρασίας, που µπορεί αρχικά να ευνοήσει, σε συνδυασμό µε τη µείωση της βροχόπτωσης θα ακυρώσουν τη συνθήκη αυτή, µε ακόµα πιο δυσάρεστα αποτελέσµατα ως προς την εμπορική και οικονομική θέση της Ελλάδας.

Τι θα μπορούσαν να εφαρμόσουν άµεσα οι αµπελουργοί και οι οινοπαραγωγοί ώστε να προστατέψουν τον αμπελώνα και να εξασφαλίσουν ποιοτικές παραγωγές;

Τα επόμενα χρόνια, οι αμπελοκαλλιεργητές αναµένεται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες λόγω της συνεχούς αύξησης των θερμοκρασιών και των µεταβαλλόμενων βροχοπτωτικών μοτίβων. Οι συνέπειες αυτές θα έχουν επιπτώσεις κυρίως:

  • Στη φαινολογία της αμπέλου: Περίοδοι ωρίµανσης σε θερµότερες συνθήκες το καλοκαίρι, που θα επηρεάσουν τη σύµνεση των σταφυλιών ως προς τα επίπεδα σακχάρου και της οξύτητας, αλλά και τις αρωματικές ενώσεις.
  • Στη διαθεσιμότητα του νερού εδάφους: Οι αµπελώνες είναι πιθανό να αναπτυχθούν κάτω από υδατικό στρες λόγω των αυξημένων θερµοκρασιών, των υψηλότερων ποσοστών εξάτμισης και των µεταβαλλόμενων βροχοπτώσεων.

Οι συνθήκες αυτές αναμένεται να επηρεάσουν σηµαντικά τα παραπάνω ποιοτικά χαρακτηριστικά, αλλά και την απόδοση των σταφυλιών.

Έτσι οι αμπελοκαλλιεργητές θα πρέπει να απαντήσουν µε συγκεκριμένες στρατηγικές, που µπορεί να είναι βραχυπρόθεσµες (π.χ. στις πρακτικές διαχείρισης της συγκομιδής) µέχρι και µακροπρόθεσµες, όπου οι πιο σημαντικές είναι η επιλογή της κατάλληλης ποικιλίας, ανάλογα µε τον σκοπό που προορίζεται, και η χρήση των κατάλληλων αρδευτικών µέσων.

SHARE